ZAAIEN IN VERMICULIET

Ruim 5 jaar geleden ben ik begonnen met deze methode van zaaien. Nu zaai ik vrijwel al mijn zaden in vermiculiet, zowel binnenshuis als buiten.
Het is goedkoper en schoner dan in grond zaaien en het kost veel minder tijd, omdat de zaden en zaailingen niet van water voorzien hoeven worden voordat de zaailingen verspeend worden.

Je kan ieder bakje met een helder deksel gebruiken zolang er maar geen gaatjes in bodem of deksel zitten. Vaak moet je zelf gaatjes in bakjes maken voor de drainering, maar bij deze methode is dat overbodig geworden.
Of je de bakjes binnen neerzet, of buiten, de vochtigheid blijft constant, omdat het een gesloten systeem is. Voorbij dus met te droge of te natte zaaibakjes.

Zaaien in vermiculiet is ook goedkoper dan zaaien in grond. Ik zaai 300-400 containers (groot en klein gemixt) met 1 grote zak vermiculiet.
Een grote zak vermiculiet kost ca. 20 euro en is verkrijgbaar bij de bouwmaterialen handel, waar het als isolatiemateriaal wordt verkocht.
Het vermiculiet is erg licht, dus geen gesjouw meer met zware zakken aarde. In sommige tuincentra kan men kleine zakken vermiculiet kopen, maar die zijn in verhouding veel duurder. Het vermiculiet is -mits droog bewaard- onbeperkt houdbaar.

Het zaaien is ook schoner. Vroeger zaaide ik in de voormalige stal, maar nu kan ik het gewoon in de keuken doen. Er zal ongetwijfeld wel wat vermiculiet op de grond vallen, maar dat is eenvoudig weg te vegen of te stofzuigen. Bijkomend voordeel is dat je er geen vuile handen van krijgt.

Vermiculiet is een natuurlijk mineraal produkt dat uitzet door een extreme verhitting, waardoor het snel water opneemt.
Lang geleden is er vermiculiet in de handel geweest die besmet was met asbest. Door de ultrastrenge regelgeving en controles is dit tegenwoordig niet meer mogelijk.

Het verspenen van zaailingen die in vermiculiet zijn opgekomen is vrijwel altijd eenvoudiger dan het verspenen van zaailingen die in grond zijn opgekomen. Vermiculiet is super licht van gewicht, dus de zaailingen zijn eenvoudiger uit elkaar te halen. Het vermiculiet dat aan de worteltjes blijft hangen hoeft er niet afgehaald worden, het wordt gewoon samen met de zaailing verspeend.

Aan de slag:

Bij het zaaien in vermiculiet is het van belang dat het zaad schoon is. Kaf kan schimmel veroorzaken in het gesloten systeem.
De zaden van kaf ontdoen kan op verschillende manieren, afhankelijk van het soort zaad:
– Met verschillende soorten zeven kan ofwel het kaf, ofwel het zaad worden gezeefd.
– Als dat onvoldoende resultaat oplevert, kun je het kaf heel zachtjes weg proberen te blazen. Dit gaat het beste in een laag bakje met een
opstaande rand van ca. 1 cm, maar een bord kan ook. Leg het zaad/kafmengsel aan een kant van het bakje en blaas dan heel voorzichtig.
Het weggeblazen kaf kan met een make-up borstel worden weggeveegd. Dit zonodig enkele keren herhalen.

Schone zaaiklare zaden:

seeds

Het voorbereiden:

Neem een beslagkom of iets van gelijke grootte en een grote zeef.

Vul de beslagkom met droge vermiculiet en giet er water in totdat het net overdekt is. Daarna de kom direct in de zeef leeggieten, zodat de vermiculiet niet te nat wordt. Het is heel belangrijk om de natte vermiculiet direct in de zeef te gieten, dat garandeert de perfecte vochtigheid voor de zaden. Schud de zeef een paar maal  om van het overtollige water af te komen.
Nu is de vermiculiet klaar om gebruikt te worden.

vermucilite

Dan is het tijd om de bakjes te vullen met de vochtige vermiculiet. Vul net zoveel zaaibakjes als je op dat moment wil zaaien.
Gebruik een grote of kleine lepel (afhankelijk van de maat van het zaaibakje) om de zaaibakjes te vullen.
De laag moet tussen de 2 cm en 10 cm dik zijn, afhankelijk van het soort zaad. 2 cm is genoeg voor kleine lichtkiemers, 10 cm wordt maar zelden gebruikt. In het algemeen kan dezelfde laagdikte worden aangehouden als bij zaaien in grond.
Druk de laag een beetje aan met de onderkant van een ander zaaibakje.
Het zaaien:

Vooral lichtkiemers ontkiemen heel goed in vermiculiet. Het is voldoende om dit soort zaden gewoon over het vermiculiet uit te strooien. De vochtige vermiculiet zorgt ervoor dat de zaden voldoende contact hebben met de ondergrond.
Maak je geen zorgen over zaden die wat verder in de vermiculiet zakken, de vermiculiet geeft voldoende licht door en de zaden zullen makkelijker wortel kunnen zetten omdat het lichter, dus makkelijker doordringbaar is dan grond.

Zaden die bedekt moeten worden kunnen worden overdekt met een laagje vermiculiet. Gebruik daarna een lepel of een ander zaaibakje om het aan te drukken.

Doe er vooral nooit extra water bij, dat vernietigd de perfecte omstandigheden voor het zaad.

Er zijn zaden die in het volledige donker ontkiemen. Deze zaden kunnen ook in vermiculiet gezaaid worden, maar de zaaibakjes moeten dan op een donkere plaats gezet worden totdat de zaden ontkiemen. Na ontkieming kunnen deze zaaibakjes in het licht gezet worden. Deze zaaibakjes kunnen ook voorzien zijn van een minder transparant deksel, maar dan moet de deksel wel worden weggenomen na ontkieming. Dan is het belangrijk om de zaden water te geven, omdat het gesloten systeem niet meer bestaat. Hou deze bakjes sowieso uit direct zonlicht en besproei ze dagelijks met een spuitje uit een plantenspuit. Het vermiculiet houdt meer vocht vast dan grond, dus pas op voor teveel water.

Hier foto’s van de zaaibakjes:

containers          containers
Uit jarenlange ervaring kan ik alleen maar adviseren om de labels te schrijven met een potlood. Dat is de goedkoopste en meest zekere manier om de labels ook na jaren te kunnen lezen. Sommige zaden hebben 2 jaar nodig om te ontkiemen. Maar ook mijn plantlabels schrijf ik met potlood. Er zijn watervaste stiften in de handel, sommige UV resistent, maar de eerste zijn niet bestand tegen de zon en vervagen, de tweede zijn wel goed, maar extreem duur.

Hier dan een paar foto’s van zaailingen in vermiculiet.

De eerste is Lupinus pilosus

Lupinus pilosus

De 2e is Ageratum houstionanum. Dit is een lichtkiemer, dus heb ik de zaadjes gewoon op de vermiculiet gestrooid.

       seedlings

 

 

 

 

 

 

Nog wat opmerkingen:

Als je waterplanten wilt zaaien kan dat ook in vermiculiet. In dat geval moet je 1-5 cm water toevoegen na het zaaien. De hoeveelheid water is afhankelijk van de soort waterplant.

Bijna alle soorten zaden kunnen worden gezaaid in vermiculiet: 1-jarigen, vaste planten, fruit, bomen, struiken, groenten, etc.
Maar er zijn wel een paar uitzonderingen. Vooral bos- en heideplanten hebben soms bepaalde microbiologische omstandigheden nodig. Ik heb nog geen ervaring met het zaaien in vermiculiet van dit soort zaden en raad dan ook aan dit soort zaden op de traditionele wijze te zaaien.

Als je gewoon bent te winter zaaien (dus het in de winter buiten zaaien van zaden in zaaibakjes), dan raad ik je sterk aan de containers te voorzien van wat stenen. De vermiculiet is heel licht en de bakjes worden bij harde wind zomaar weggeblazen.

Hier een foto van een verzwaarde container:

boxes

Je kunt de zaaibakjes ook in een onverwarmde kas zetten:

greenhouse

Een onverwarmde kas beschermt de bakjes tegen wind en als het klimaat koud genoeg is, kun je koukiemers ook op die manier opkweken.
Ik wil maar zeggen: Probeer het maar eens. Je zult de eenvoud, de lagere kosten,het schonere en het tijdsbesparende waarderen!

Als er vragen zijn, stuur maar een mailtje via ‘contact’